سوالات هانس لئوکرمرموریس هالبواکس                                        محبوبه کشتکار

(1945-1877)

1.معلم هالبواکس دردوره تحصیل درمدرسه میشله وهنری چهارم چه کسی بود وچگونه تاثیری براوداشت؟هنری برگسون بودوها لبواکس بعدهابانقدافکاربرگسون تلاش کردبا تاثیرعمیق افکاراوبرخودمقابله کند.

2.زندگی پژوهشی هالبواکس ازچه سالی آغاز شد؟ ازسال 1904

3.عنوان رساله دکتری هالبواکس چه بود؟«سلب مالکیت وقیمت زمین درپاریس»(1900-1880)

4.هالبواکس تمام عمر،خودراهوادارچه می دانست؟خودراهوادارسوسیالیسم انسان محورمی دانست.

5.هالبواکس چه عقیده ای داشت؟هالبواکس مانندبسیاری ازدورکیمی ها نگاهی کاربردی به علم جامعه شناسی داشت وعلم وعمل سیاسی را درتقابل با یکدیگر نمی دانست.همین دیدگاه سبب شد اوعضوحزب سوسیالیست فرانسه شود،برای نشریات سوسیالیستی سندیکایی مقاله بنویسدودرفعالیت های دانشجویی شرکت کند.

6.هالبواکس توسط چه کسی با دورکیم آشنا شدونتیجه این آشنایی چه بود؟هالبواکس درسال  1905ازطریق فرانسوا سیمباند با امیل دورکیم آشنا ویکی ازمهمترین همکاران سالنامه جامعه شناسی شد.به منظور مطالعه مارکسیسیم ونظریه اقتصادی آلمانی گزارشگراومانیته شدوانتشار گزارش های اواز اعتصابات کارگران وسرکوب آن توسط پلیس ،سبب اخراج اوازآلمان شد.

7.هالبواکس درسالهای 1919تا1935 چه مطالبی می نوشت؟ اودراین سالهامطالب زیادی نوشت که بخشی ازآن به بررسی انتقادی آثاردورکیم اختصاص داشت:آموزه امیل دورکیم،منشاء احساس دینی درنظریه دورکیم،دلایل خودکشی ونیزمطالبی درباره جامعه شناسی آگاهی نوشت، از جمله :حافظه وشروط اجتماعی آن،جامعه شناسی نیازها:نیازهای طبقه کارگر.

8.چه چیزی باعث زمینه جدید کاری هالبواکس شد؟آشنایی هالبواکس باشارل بلوندل وبنیانگذاران مکتب آنال(مارک بلوخ،لوسین فیور،ژرژلفبور)زمینه های جدیدکاری برای اوفراهم کرد.

9.سمت های کاری هالبواکس را نام ببرید؟عضوناظرآکادمی علوم اخلاقی وسیاسی(1932)،

عضوانجمن بین المللی آمار(1935)،رئیس موسسه فرانسوی جامعه شناسی(1938)،قائم مقام جامعه فرانسوی روانشناسی(1943).اومدتی هم استاد مدعودردانشگاه شیکاگوبود وبا بسیاری ازاعضای مکتب  جامعه شناسی معروف این دانشگاه آشناشد.

10.چرا درزمان اشغال فرانسه توسط آلمان ها زندگی اوبه خطرافتاد؟

زیرااوکلیمی تباربود.ولی اوعلیرغم این خطرروح رشادت وآزادگی پژوهش آزاددرعلوم انسانی راحفظ کرد.

11.موضوع آخرین کتاب هالبواکس چه بود وسرانجام هالبواکس چه شد؟« روسو و قرارداد اجتماعی»، هالبواکس در سال1944 به اردوگاه کاراجباری دربوخن والت  آلمان اعزام شدوچندماه بعددر16 مارس1945در راه آزادی فکروقلم جان باخت.

12.آثارهالبواکس توسط چه کسی بازنگری شد؟ توسط بوردیوودگربار سبب شهرت اوشد.

13.دیدگاه شناختی هالبواکس درآثارش چگونه تعریف می شود؟آثارهالبواکس کاری میان رشته ای محسوب می شود.دیدگاه شناختی اورا می توان اینگونه خلاصه کرد:مشاهده پدیده های روزمره وپیوند آنها باتاملات نظری به منظور استفاده احتمالی ازآنهادرعمل سیاسی.

14.هالبواکس درپژوهش های خود ازچه روشهای تحقیقی استفاده کرد؟ازتمام روش ها وفنون به جزمصاحبه استفاده کرد.

15.نظرهالبواکس درمورد واقعیت اجتماعی چیست؟هالبواکس براین نظراست که واقعیت اجتماعی تحت تاثیر روندهای پویاومتعارض قرارداردوبیش ازآنکه مناسبات وروابط باثبات مشخص شود باویژگی جریان های موازی مشخص می شود.

16.آیاهالبواکس مانند دورکیم به پدیده های اجتماعی نگاه می کند؟هالبواکس برخلاف دورکیم،تاکیدکمتری برشیئ وضروری بودن پدیده های اجتماعی دارد وبیشتربرجنبه پویاوتغییرپذیرتاکید دارد.

17.جامعه شناسی هالبواکس شامل چه مفاهیمی است؟جامعه شناسی اوحاوی مفاهیمی چون

دگرگونی ها ،انتقال ها،جنبش هایا کوشش هابه معنای امروزی آن است.

18.به نظرهالبواکس چه چیزی امکان بررسی وتوضیح وضعیت درونی وتحولات جامعه یاگروه های اجتماعی را فراهم می کند؟بررسی ریخت شناسانه ساختار.

19.نظرهالبواکس درموردجنبه های تکوینی واقعیت هاونهادهاچیست؟

هالبواکس برای جنبه های تکوینی واقعیت ها ونهادهااهمیت زیادی قائل بودودر«آگاهی فردی وجمعی»می نویسد:نهادهابیش ازهرچیزشکل های باثبات شیوه های زندگی هستندکه مبدا تعیین کننده آنهاهمواره افکار،تصورهاوبازنمودهای جمعی هستند.

20.ازنظرهالبواکس وظیفه جامعه شناسی چیست؟وظیفه جامعه شناسی این است که جلوه های مادی وشیوه های بیانی رامطالعه،ویژگی آنهاراتحلیل وآن هارادرپیوندبایکدیگرگذاشته وچگونگی ترکیب های آنها رادنبال کند.

21.نمونه کاری که هالبواکس دراین زمینه انجام داد کدام است؟پژوهش هایی که اودرباره طبقه کارگرانجام دادنمونه استفاده موفق ازاین نظریه است که درآن جلوه های مادی وشیوه قابل مشاهده زندگی فقط انعکاس گوناگون بازنمودهای جمعی است.

22.نظرهالبواکس درمورد طبقات اجتماعی چیست وبرای اثبات ساختارطبقاتی جامعه ازنظریات کدام جامعه شناسان بهره گرفت؟ هالبواکس ساختارطبقاتی جامعه امروزی  رافرض مسلم درنظر می گرفت و دراثبات این رویکرد علاوه برمارکس وماکس وبر،به ورنرزومبات ونوراشتاین وبلن استناد می کرد.

23.نظریه طبقاتی هالبواکس راتوضیح دهید؟نظریه طبقاتی اومیان نظرات مارکس ودورکیم قراردارد.نظریه طبقاتی هالبواکس پاسخی مناسب به یکی از کاستی های نظریات دورکیمی  است که همانا بی توجهی آن هابه مسائل اقتصادی ونابرابری های احتماعی حاصل ازجامعه لیبرالی بود.

24.طبقه ازنظرهالبواکس چه مشخصه هایی دارد؟مفهوم طبقه از نظرهالبواکس با پنج مشخصه تعیین می شود:

1)«آگاهی طبقاتی»:هالبواکس آگاهی طبقاتی رابابازنمودهای جمعی یکسان ارزیابی می کرد

2)«وجودسلسله مراتبی ازطبقات درجامعه»:یعنی خود طبقات نیز به گروه های گوناگونی تقسیم می شوند،مثلا طبقه کارگردرسلسله مراتب اجتماعی خودرامنزوی،فرودست وغریبه احساس می کند

3)«نظریه اجاق آتش»:براساس این نظریه درمرکز هرجامعه ای اجاقی است که درآن زندگی اجتماعی باحرارت بیشتری جریان دارد،آرمان اجتماعی درمحافل متمرکز طبقاتی درفاصله های اطراف این اجاق شکل می گیرد

4)«سطح نیازهای طبقات»:طبقات باتوجه به نیازهایشان ازهم متمایز می شوند وتمام نیازها جنبه اجتماعی دارد،نیازها حاوی تصورهای گروهی مستقل ازآرزوهای فردی مناسب باوضعیت آگاهی آنهاست

5)«تمایزهای نوعی ومعمول میان طبقات»:موضوع دراینجا عینیت هایی است که کارانسان درارتباط باآنها انجام می گیرد مثلا کارگران صنعتی بامواد سروکار دارند وکارمندان با انسان ها.

25.هالبواکس چه چیزی راباعث بیرون قرارگرفتن کارگران ازجامعه می داند؟کارگران صنعتی درکارهای خود باچیزها سروکار دارند،ضرورت جهت گیری به سمت اشیاءیاچیزهایی که در کارخانه ها تولید می شوند،درواقع به معنای قرارگرفتن بیرون ازدایره جامعه است.

26.هالبواکس با تشریح حساسیت های طبقه به حاشیه رانده شده وزیرسلطه کدام نظریه رامطرح کردواین نظریه مشابه کدام دیدگاه است؟نظریه ازخودبیگانگی رامطرح کرد ..مانند مارکس با این تفاوت که مارکس فعالیت های یدی رابرتر می دانست وهالبواکس فعالیت های روحی را.

27.رویکردنظری هالبواکس درباره سطح زندگی را شرح دهید؟هالبواکس می گویدوضعیت اقتصادی ودرآمددرتعیین سطح زندگی نقش دارد،لیکن شاخص صرف برای گروه بندی های اجتماعی نیست.سطح زندگی تجسم مناسبات روابطی است که طبقات درساختمان سازمان اجتماعی می سازند.این روابط به شکل درونی وبیرونی مشاهده می شود.

28.چه چیزی شاخص خوبی برای اندازه گیری سطح زندگی است؟رفتارمصرفی که باتوجه به ارضاورشد نابرابری نیازهای مادی واجتماعی تعیین می شود.مصرف پدیده ای است که تحت تاثیرعواملی مثل سلیقه،میل،شرایط کاری وحیات اجتماعی،خانواده،سنت وارزش هاقرار دارد.

 

29.هالبواکس شیوه زندگی را چگونه تعریف می کند؟مجموعه ای از عادت هاوتصورهای اعتقادی وانواع موجودیت ها می داند که نتیجه فعالت های معمول انسان است،هالبواکس معتقد بودشیوه های زندگی پدیده های فرهنگی وبه عبارتی نوعی از تمدن است.شیوه زندگی را به معنای تصاحب فعال دنیا ازراه مصرف می داند.وآن رابه صورت مجموعه ای واحدبرای یک گروه اجتماعی درنظرمی گیرد.

30.چه چیزی محور وحدت درونی آثارهالبواکس است؟«آگاهی اجتماعی»

 

31.نظر هالبواکس درموردحافظه فردی چیست؟هالبواکس معتقد است حافظه فردی فقط درفضای اجتماعی وبه کمک ابزارموجود درجامعه خلق می شود.فضای اجتماعی حافظه حاوی خاطرات دیگرانی است که فردبه کمک همین خاطرات پدیده هارابه یاد می آورد،درواقع حافظه فردی دستگاه گیرنده ای است که تاثیرات متنوعی راثبت می کند بنابراین شیوه دیگری ازحافظه جمعی است.

32.هالبواکس جزییات شکل گیری حافظه جمعی درچه گروه هایی رابررسی کرد؟درسه گروه:خانواده ،گروه دینی وطبقه اجتماعی

33.ازنظرهالبواکس فضاهایی که گروه هادراختیار دارندکدام است؟سه فضای :زبانی،مکانی وزمانی

34.هالبواکس درموردطبقات اجتماعی  از حافظه کارگران درمقایسه بااشراف ازچه واژه ای نام می برد؟«حافظه زنده»

35.هالبواکس تفکر اجتماعی راچگونه تعریف می کند؟هالبواکس تفکراجتماعی را نوعی تفکر می داندکه دررگ های آن خاطرات جمعی جریان داردهیچ اندیشه اجتماعی بدون خاطرات اجتماعی تصورپذیر نیست.

36.آیاازنظرهالبواکس حافظه جمعی وتاریخی یکی ست؟هالبواکس درکتاب «حافظه جمعی»حافظه فردی وشخصی یازندگی نامه ای رادربرابرحافظه اجتماعی (جمعی)قرارداده وازحافظه تاریخی متمایز میکند.

37.هالبواکس درپژوهش «مکان نگاری افسانه ای انجیل نویسان»در پی اثبات چیست؟درپی اثبات این موضوع است که ساختاردادن به زمان براساس حافظه جمعی تحقق پیداکرده است.مکان های مقدس جایگاه های یادآوری از وضعیت زندگی مسیحوجایگاه هایی هستند که پیام های عهدعتیق نازل شده است

38.نظریه زمان اجتماعی هالبواکس را توضیح دهید؟براساس آن همان طور که امکان وجود حافظه جمعی خاص وجود دارد.به علت وجودگروه هاومحیط های اجتماعی متنوع،امکان وجود زمان های اجتماعی ناهمگن ومتکثر نیز وجود دارد.

39.از کدام منظر هالبواکس را می توان دورکیمی دیگر به حساب آورد؟از نظر جهت گیری تجربی او

40.جایگاه کلاسیک مسلم هالبواکس در کدام رویکردهاست؟در رویکردهایی نظیربودجه زمان پژوهی،مدرن ونظریه زمان.

41.نام هالبواکس درسطج بین المللی با چه  مفهومی پیوند خوده است؟با مفهوم حافظه جمعی.

42.جامعه شناسی هالبواکس راباید چگونه درنظر گرفت؟باید به منزله تلاش برای تاسیس جامعه شناسی انتقادی مدرن و پروژه ای میان رشته ای  تا اندازه ای معتدل در نظر گرفت.

+ نوشته شده توسط دکتر کرامت اله راسخ در چهارشنبه ششم اردیبهشت 1391 و ساعت 9:16 |